طلا از ارزشمندترین فلزات جهان است؛ هم به‌خاطر زیبایی و درخشندگی، هم به دلیل کمیاب بودن و حفظ ارزش در بلندمدت. اما بسیاری از خریداران در اولین قدم با یک سؤال مهم روبه‌رو می‌شوند: «طلای ۱۸ عیار بهتر است یا ۲۴ عیار؟» پاسخ کوتاه این است که «به هدف شما بستگی دارد»، اما پاسخ دقیق‌تر به چند معیار مهم مثل خلوص، استحکام، رنگ، قیمت، کاربرد، و حتی نحوه نگهداری مربوط می‌شود.

عیار دقیقاً یعنی چه؟ (به زبان ساده)

عیار یک معیار استاندارد برای سنجش میزان طلای خالص در یک قطعه است. چون طلای خالص بسیار نرم است، در بیشتر جواهرات آن را با فلزات دیگر آلیاژ می‌کنند تا هم مقاوم‌تر شود و هم برای ساخت و نگین‌کاری و طراحی‌های ظریف مناسب باشد. بنابراین «عدد عیار» در واقع به شما می‌گوید چه مقدار از وزن کل قطعه، طلای خالص است.

فرمول تبدیل عیار به درصد خلوص بسیار ساده است: درصد خلوص = (عیار ÷ ۲۴) × ۱۰۰

• ۲۴ عیار ≈ (۲۴÷۲۴)×۱۰۰ = ۱۰۰٪ (در عمل حدود ۹۹.۹٪)
• ۱۸ عیار = (۱۸÷۲۴)×۱۰۰ = ۷۵٪

تفاوت طلای ۱۸ عیار و ۲۴ عیار در یک نگاه

۱) درصد خلوص: مهم‌ترین تفاوت

۲) رنگ و ظاهر: چرا ۱۸ عیار می‌تواند سفید یا رزگلد باشد؟

رنگ طلا فقط به مقدار طلای خالص مربوط نیست؛ نوع فلزات همراه هم نقش اصلی دارد. طلای ۲۴ عیار معمولاً زردِ پررنگ و گرم دارد که همان رنگ طبیعی طلاست. اما در طلای ۱۸ عیار چون ۲۵٪ آلیاژ وجود دارد، رنگ نهایی می‌تواند تغییر کند:

• رزگلد: معمولاً با افزایش سهم مس، رنگ به سمت صورتی/رز می‌رود.
• طلای سفید: با فلزاتی مثل پالادیوم یا نیکل (در برخی محصولات) رنگ روشن‌تر می‌شود؛ گاهی هم روکش رودیوم برای درخشش بیشتر اضافه می‌شود.
• زرد ۱۸ عیار: با ترکیب متعادل مس و نقره، رنگ همچنان زرد می‌ماند اما معمولاً کمی ملایم‌تر از ۲۴ عیار است.

۳) استحکام و دوام: انتخاب بهتر برای استفاده روزانه کدام است؟

اگر قرار است انگشتر، دستبند یا زنجیر را روزانه استفاده کنید، استحکام موضوع حیاتی است. طلای ۲۴ عیار به دلیل نرمی، در برابر ضربه و فشار سریع‌تر تغییر شکل می‌دهد و بیشتر خط و خش می‌گیرد. این یعنی ممکن است در طول زمان نیاز به تعمیر یا پولیش بیشتری داشته باشد.

در مقابل، طلای ۱۸ عیار به دلیل حضور فلزات دیگر، مقاومت بالاتری دارد. برای مثال انگشترهایی که در تماس با سطوح مختلف هستند یا دستبندهایی که ممکن است به اشیا برخورد کنند، با ۱۸ عیار معمولاً دوام بهتری دارند. به همین خاطر است که بسیاری از برندهای جواهرسازی، ۱۸ عیار را استاندارد می‌دانند: هم زیباست و هم «عملی».

۴) قیمت: فقط عیار مهم است یا چیزهای دیگر هم نقش دارند؟

از نظر «ارزش طلای خام»، ۲۴ عیار به دلیل طلای بیشتر در هر گرم، قیمت بالاتری نسبت به ۱۸ عیار دارد. اما در بازار واقعی (به‌خصوص برای زیورآلات)، قیمت نهایی فقط به عیار وابسته نیست. چند عامل مهم دیگر هم وجود دارد:

1. اجرت ساخت: دستمزد طراحی و ساخت، که در جواهرات ظریف یا برندهای خاص می‌تواند قابل توجه باشد.
2. سنگ‌ها و نگین‌ها: الماس، سنگ‌های قیمتی یا نیمه‌قیمتی قیمت را تغییر می‌دهند.
3. هزینه برند و طراحی: گاهی ارزش هنری و برندینگ در قیمت نهایی اثر می‌گذارد.
4. مالیات و کارمزدها: بسته به قوانین بازار و فروشنده متفاوت است.

۵) کاربردها: هر عیار برای چه کسانی مناسب‌تر است؟

چند تصور اشتباه رایج درباره عیار طلا

راهنمای خرید: قبل از انتخاب عیار به این ۸ نکته توجه کنید

1. هدف خرید را مشخص کنید: سرمایه‌گذاری، هدیه، استفاده روزانه یا ترکیبی از این‌ها؟
2. نوع محصول مهم است: انگشتر و دستبند معمولاً ضربه بیشتری می‌خورند؛ ۱۸ عیار منطقی‌تر است.
3. وزن را دقیق بررسی کنید: در خرید طلا، وزن نقش کلیدی دارد و باید با فاکتور تطابق داشته باشد.
4. فاکتور معتبر بگیرید: مشخصات عیار، وزن، اجرت، مالیات و… شفاف درج شده باشد.
5. مهر و استاندارد را چک کنید: روی بسیاری از مصنوعات طلا، کد عیار یا نشان استاندارد حک می‌شود.
6. شرایط تعویض/بازخرید را بپرسید: مخصوصاً برای جواهرات با اجرت بالا.
7. پوست حساس دارید؟ درباره آلیاژ طلای سفید و روکش‌ها سؤال کنید.
8. مراقبت را در نظر بگیرید: اگر اهل نگهداری دقیق نیستید، ۱۸ عیار دردسر کمتری دارد.

نگهداری و مراقبت: چطور طلا را مثل روز اول نگه داریم؟

طلا به‌طور کلی مقاوم است، اما جواهرات طلا با تماس مداوم با مواد شیمیایی و ضربه می‌توانند کدر شوند یا خط و خش بگیرند. چند توصیه ساده اما مهم:

• هنگام استفاده از شوینده‌ها، عطر و اسپری مو، بهتر است طلا را از دست خارج کنید.
• برای جلوگیری از خط و خش، طلاها را جدا از هم و در کیسه پارچه‌ای یا جعبه مناسب نگه دارید.
• برای تمیز کردن، از آب ولرم و صابون ملایم استفاده کنید و سپس با پارچه نرم خشک کنید.
• اگر طلای سفید دارید و روکش رودیوم دارد، ممکن است در طول زمان نیاز به تجدید روکش داشته باشد.

نتیجه‌گیری: بالاخره ۱۸ عیار یا ۲۴ عیار؟

اگر به دنبال سرمایه‌گذاری هستید و می‌خواهید دارایی شما تا حد ممکن به طلای خالص نزدیک باشد، طلای ۲۴ عیار (معمولاً در قالب شمش یا سکه) انتخاب منطقی‌تری است. اما اگر دوام، راحتی استفاده روزمره، و تنوع در طراحی برایتان اهمیت دارد، طلای ۱۸ عیار گزینه مناسب‌تری محسوب می‌شود.

در نهایت، بهترین تصمیم وقتی گرفته می‌شود که هم هدف خریدتان روشن باشد و هم از فروشنده معتبر، فاکتور کامل و اطلاعات شفاف دریافت کنید. طلا هم زیبایی است و هم دارایی؛ با انتخاب درست می‌توانید از هر دو جنبه آن بهره ببرید.